93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı)

## 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) Türk tarihinde **93 Harbi** olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nun yaşadığı en zor dönemlerden birini temsil eder. ### Savaşın Nedenleri - Balkan milliyetçilik hareketleri - Rusya'nın Panslavizm politikası - Osmanlı'nın zayıflaması - Büyük güçlerin çıkar çatışmaları ### Önemli Cepheler **1. Balkan Cephesi** - En şiddetli çatışmaların yaşandığı bölge - Plevne Savunması (Gazi Osman Paşa) - Şıpka Geçidi Muharebesi **2. Kafkas Cephesi** - Kars'ın düşmesi - Erzurum'a kadar Rus ilerleyişi - Binlerce Müslüman Türk'ün göçü ### Plevne Kahramanlığı **Gazi Osman Paşa** komutasındaki Plevne savunması, savaşın en parlak sayfasıdır: - 5 ay boyunca dayanıldı - 3 büyük Rus saldırısı püskürtüldü - Dünya basınında övgüyle anıldı - Sadece açlık ve mühimmat yokluğu yüzünden teslim olundu ### Savaşın Sonuçları **Ayastefanos Antlaşması (3 Mart 1878):** - Çok ağır şartlar - Büyük toprak kayıpları - Rusya'nın kontrolünde "Büyük Bulgaristan" **Berlin Antlaşması (13 Temmuz 1878):** - Avrupa güçlerinin müdahalesi - Ayastefanos'un yumuşatılmış hali - Yine de ağır kayıplar ### Kayıplar **Toprak Kayıpları:** - Romanya, Sırbistan, Karadağ bağımsız - Bulgaristan özerk - Doğu Anadolu'da bazı kaleler **İnsani Kayıplar:** - 250.000'den fazla Osmanlı askeri - Yüz binlerce sivil ölüm - 1.5 milyon Müslüman Türk göçmen ### Göç Trajedisi Savaş sonrası Balkanlar ve Kafkasya'dan yapılan **göç hareketi** Türk tarihinin en büyük dramlarından biridir: - Kış şartlarında yolculuk - Hastalıklar ve açlık - Anadolu'ya yerleşme zorlukları - Kültürel travma ### Tarihteki Yeri 93 Harbi: - Osmanlı'nın çöküşünü hızlandırdı - Türk milliyetçiliğinin gelişmesine katkıda bulundu - Türk halkının hafızasında derin izler bıraktı - "Plevne Marşı" ile hala anılmaktadır ### Kahramanlar - **Gazi Osman Paşa**: Plevne kahramanı - **Süleyman Paşa**: Tuna'yı geçen komutan - **Ahmet Muhtar Paşa**: Doğu cephesi komutanı