Mimar Sinan
Osmanlı'nın ve Dünyanın Büyük Ustası Koca Mimar Sinan Ağa, Osmanlı İmparatorluğu’nun ve dünya mimarlık tarihinin en büyük mimarlarından biridir. 50 yıllık başmimarlık döneminde 477 eser inşa etmiş ve Türk-İslam mimarisini zirveye taşımıştır.
Hayatı
Erken Dönem
1489 yılında Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu.
Rum (Hıristiyan) bir ailede dünyaya geldi.
Devşirme sistemiyle İstanbul’a getirildi ve İslam’ı kabul etti.
Askerlik Dönemi
Acemi Ocağı’nda eğitim aldı, ardından Yeniçeri Ocağı’na katıldı.
Osmanlı seferlerine katıldı, köprü, kale ve hendek yapımında görev yaptı.
Katıldığı Önemli Seferler
Mohaç Seferi (1526)
Viyana Kuşatması (1529)
Bağdat Seferi (1534)
Korfu Seferi (1537)
Moldavya Seferi (1538)
Başmimarlık Dönemi (1538-1588)
Kanuni Sultan Süleyman tarafından başmimar olarak atandı.
4 padişah döneminde görev yaptı:
Kanuni Sultan Süleyman
II. Selim
III. Murad
III. Mehmed zamanında vefat etti
Eserleri
Mimar Sinan toplam 477 eser inşa etmiştir:
94 Cami
52 Mescit
57 Medrese
7 Darülkurra
22 Türbe
17 İmaret
3 Darüşşifa
7 Su kemeri
8 Köprü
20 Kervansaray
35 Saray ve Konak
Hamamlar, çeşmeler ve diğer yapılar
Üç Başyapıtı:
Şehzade Camii (1548) – İstanbul, Beyazıt; Kanuni’nin oğlu Şehzade Mehmed için, merkezi kubbe ve yarım kubbelerle ilk büyük eseri.
Süleymaniye Camii (1558) – İstanbul; Kanuni Sultan Süleyman için, 7 yılda tamamlanan külliye: cami, medrese, darüşşifa, imaret ve kütüphane.
Selimiye Camii (1575) – Edirne; II. Selim için, Sinan’ın şah eseri, 31.5 metre çapında kubbe; Sinan “Ayasofya’yı geçtim” demiştir.
Mimari Yenilikleri
Kubbe Mühendisliği: Merkezi kubbe sistemini mükemmelleştirdi, yarım kubbelerle destekledi.
Akustik: Ses teknolojisi ve kubbe içi küplerle yankıyı önledi.
Depreme Dayanıklılık: Esnek malzeme ve kurşun kullanımıyla yapılar yüzyıllar boyunca ayakta kaldı.
Işık Kullanımı: Çok sayıda pencereyle iç mekan aydınlatıldı, ışık-gölge oyunları oluşturdu.
Diğer Önemli Eserleri
İstanbul:
Mihrimah Sultan Camii (Üsküdar ve Edirnekapı)
Rüstem Paşa Camii
Sokollu Mehmet Paşa Camii
Kılıç Ali Paşa Camii
Atik Valide Camii
Taşra:
Kanuni Köprüsü (Büyükçekmece)
Edirne Meriç Köprüsü
Skopje Taş Köprü
Cezayir’deki Mağrib camileri
Tezkiretü'l-Bünyan ve Tezkiretü'l-Ebniye
Mimar Sinan’ın biyografisi ve eserleri, Sai Mustafa Çelebi tarafından derlenmiş ve Sinan’ın kendi anlatımına dayanan bu eserlerde mimarlık felsefesi ve eser listesi yer almaktadır.
Felsefesi
Mükemmellik Arayışı:
“Ben daha iyisini yapabilirim. Süleymaniye’de kalfa, Selimiye’de usta oldum.”
Alçak Gönüllülük: Devşirme sisteminden gelmesine rağmen öğrenmeye açık ve mütevaziydi.
Öğrencileri
Sedefkar Mehmet Ağa (Sultan Ahmet Camii’nin mimarı)
Dalgiç Ahmed
Muslihid Din Mustafa
Davud Ağa
Vefatı
17 Temmuz 1588 tarihinde, 99 yaşında vefat etti.
Süleymaniye Camii bahçesinde defnedildi; türbesi mütevazı bir mezardır.
Mirası
Mimari: Türk-İslam mimarisinin zirvesini temsil eder, Ayasofya geleneğini devam ettirdi, Osmanlı klasik dönemi mimarisine yön verdi.
Dünya Mirası: Selimiye Camii UNESCO Dünya Mirası (2011), Süleymaniye Camii UNESCO adayıdır.
Günümüzde
Her yıl 17 Temmuz’da anılır.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi ve birçok caddeye adı verilmiştir.
Eserleri üzerine binlerce araştırma ve uluslararası sempozyum düzenlenmektedir.
İlginç Bilgiler
99 yıl yaşadı, 50 yıl başmimar oldu.
Son eserini 87 yaşında tamamladı (Selimiye).
Hiç evlenmedi, sanatına adandı.
Eserleri üzerine 30.000’den fazla akademik çalışma yapılmıştır.
Kendini “Allah’ın fakir kulu” olarak tanımlamıştır.
Ünlü Sözleri
“Süleymaniye’de kalfa, Selimiye’de usta oldum.”
“Mimar olarak dünyaya geldim, mimar olarak öleceğim.”
“İnsanlar eserlerimle tanısın beni, sözlerime gerek yok.”
Değerlendirme
Leonardo da Vinci ile çağdaş, Michelangelo’dan 15 yaş küçüktür.
Rönesans dönemi dehasıdır.
Doğu ve Batı mimarisini buluşturmuştur.
Mimar Sinan, sadece Osmanlı’nın değil, dünya mimarlık tarihinin de en büyük ustalarından biridir. Eserleri yüzyıllar sonra bile hayranlık uyandırmakta ve modern mühendisliğe ilham vermektedir.