
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938), Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanıdır. Türk Kurtuluş Savaşı'nın lideri ve modern Türkiye'nin mimarı olarak tarihe geçmiştir.
Erken Dönem ve Eğitimi
Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik’te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır. Askeri eğitimini Selanik Askeri Rüştiyesi’nde başladı ve daha sonra Manastır Askeri İdadisi’ne devam etti.
Askeri Okul Yılları
Selanik Askeri Rüştiyesi (1893-1895)
Manastır Askeri İdadisi (1896-1899)
İstanbul Harp Okulu (1899-1902)
Harp Akademisi (1902-1905)
“Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir.” – Mustafa Kemal Atatürk
Askeri Kariyeri
Harp Akademisi’nden mezun olduktan sonra Şam’da görev yapmaya başladı. Bu dönemde "Vatan ve Hürriyet" adlı gizli derneği kurdu.
Önemli Görevleri
Libya Savaşı (1911): İtalyanlara karşı savaştı.
Balkan Savaşları (1912-1913): Çanakkale ve Gelibolu’da görev aldı.
Çanakkale Savaşları (1915): 19. Tümen Komutanı olarak büyük başarılar gösterdi.
Çanakkale Savaşları’ndaki başarıları Mustafa Kemal’i ulusal bir kahraman haline getirdi.
Kurtuluş Savaşı ve Liderlik
1919 yılında Samsun’a çıkışıyla başlayan süreç, Türk Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı oldu. Anadolu’da direnişi örgütleyerek, işgal kuvvetlerine karşı mücadele başlattı.
Kongre Dönemi
Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919)
Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)
Bu kongrelerde Anadolu’nun kurtuluşu için milli iradenin önemi vurgulandı ve direniş örgütlendi.
Cumhuriyet’in İlanı ve Reformlar
23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Mustafa Kemal, meclisin ilk başkanı seçildi. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal, Türkiye’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu.
Atatürk Devrimleri
1924: Halifelik kaldırıldı, Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi.
1925: Şapka Kanunu çıkarıldı, tekke ve zaviyeler kapatıldı.
1926: Türk Medeni Kanunu kabul edildi.
1928: Latin harfleri kabul edildi.
1930: Türk Tarih Kurumu kuruldu.
1934: Soyadı Kanunu çıkarıldı, kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.
Ölümü ve Mirası
Atatürk, 10 Kasım 1938’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti. Ölümünün ardından “Ebedi Şef” unvanı verildi ve Anıtkabir’e defnedildi.
Atatürk’ün Modern Türkiye’ye Katkıları
Siyasi Modernleşme: Cumhuriyet rejiminin kurulması.
Toplumsal Modernleşme: Laiklik ve kadın hakları.
Kültürel Modernleşme: Latin harfleri ve Türk dil reformu.
Eğitim Reformu: Modern eğitim sisteminin kurulması.
“Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” – Mustafa Kemal Atatürk
Sonuç
Mustafa Kemal Atatürk, yalnızca Türkiye’nin değil, tüm dünyanın tanıdığı büyük bir lider olarak tarihteki yerini almıştır. Onun öncülüğünde gerçekleştirilen devrimler, Türkiye’yi modern uygarlık seviyesine taşımıştır.