Namık Kemal

Hayatı
Erken Dönem:
21 Aralık 1840’ta Tekirdağ’da doğdu.
Asıl adı: Mehmet Kemal
Aristokrat bir aileden gelmektedir.
Dedesi: Abdüllatif Paşa (İstanbul kadısı)
Babaannesi tarafından yetiştirildi.
Eğitimi:
Osmanlıca, Arapça ve Farsça eğitimi aldı.
Batı dillerini öğrendi (özellikle Fransızca).
Batı edebiyatını tanıdı ve kendi kendine birçok bilgi edindi.
Memuriyeti:
Tercüme Odası’nda çalıştı.
Çeşitli devlet dairelerinde görev yaptı.
Taşra valiliklerinde bulundu (sürgün dönemleri).
Yeni Osmanlılar Cemiyeti
Politik Mücadele:
1865’te Yeni Osmanlılar Cemiyeti’ne katıldı.
Meşrutiyet ve hürriyet için mücadele etti.
II. Abdülhamid’e muhalefet etti.
Anayasayı savundu.
Sürgünleri:
Paris’e kaçış: 1867
Magosa sürgünü: 1873–1876
Midilli sürgünü: 1877–1878
Sakız Adası sürgünü: 1888 (ölümü burada gerçekleşti)
Gazetecilik
İbret Gazetesi:
Başyazarlık: 1872–1873
Siyasi makaleler yazdı.
Reformları savundu ve halkı bilinçlendirdi.
Diğer Yayınlar:
Tasvir-i Efkar
Hürriyet (Paris’te)
Çeşitli dergi ve gazeteler
Edebi Eserleri
Tiyatro:
Vatan Yahut Silistre (1873): Osmanlı’nın ilk tarihi dramı. 1854 Kırım Savaşı’nı konu aldı. İlk gösterimde halk büyük coşku gösterdi. Oyun sonrası tutuklanarak Magosa’ya sürgün edildi.
Diğer Tiyatroları: Zavallı Çocuk (1873), Akif Bey (1874), Gülnihal, Kara Bela
Şiir:
Hürriyet Kasidesi:
Hürriyet imiş bugün bahr-i hümayunun adı
Hürriyet deryasıdır şimdi ne lütuf Hüdanın
Diğer şiirleri: Vatan, Şark, Hürriyet, Medeniyet
Roman:
İntibah (1876): İlk Türk tezli romanı
Cezmi: Tamamlanmamış
Makale ve Denemeler:
Osmanlı Tarihi
Renan Müdafaanamesi
Tahrib-i Harabat
Fikirleri
Hürriyet:
"İnsana hürriyet kadar ulvi bir nimet yoktur."
Vatan:
Modern vatan kavramını Türkçeye kazandırdı.
Vatan sevgisini eserlerinde işledi.
Toprak ve millet bütünlüğünü vurguladı.
Meşrutiyet:
Anayasal monarşiyi savundu.
Padişahın yetkilerinin sınırlandırılmasını istedi.
Meclis-i Mebusan fikrini destekledi.
Batılılaşma:
Batı medeniyetinden faydalandı.
Ancak öz kültür ve değerlerimizi kaybetmemeyi savundu.
Sentez arayışına önem verdi.
Edebi Yenilikleri
Dil:
Sade ve anlaşılır bir Türkçe kullandı.
Halkın anlayabileceği bir dil oluşturdu.
Fransızca’dan önemli çeviriler yaptı.
Tiyatro:
Modern tiyatroyu Türkiye’ye taşıdı.
Toplumsal konuları sahneye taşıdı.
Tiyatroyu toplumsal propaganda aracı olarak kullandı.
Roman:
Tezli roman geleneğini başlattı.
Sosyal meseleleri işledi.
Ahlaki öğütler verdi.
"Vatan Şairi" Lakabı
Nedenleri:
Vatan sevgisini eserlerinde terennüm etti.
“Vatan” kelimesini sahne ve edebiyatta popülerleştirdi.
Osmanlı vatanseverliğinin sembolü oldu.
Gençlere ilham verdi.
Vefatı
2 Aralık 1888’de Sakız Adası’nda sürgündeyken öldü.
48 yaşındaydı, verem hastalığından vefat etti.
İlk defnedildiği yer: Sakız Adası
1910’da Bolayır’a nakledildi.
Mezarı:
Bolayır (Gelibolu)
Türbe haline getirildi
"Hürriyetin Mezarı" olarak bilinir
Sembolik ve ziyaret değeri yüksek
Mirası
Türk Edebiyatında:
Tanzimat edebiyatının zirvesi
Modern edebiyatın öncüsü
Tiyatro geleneğinin kurucusu
Vatan şiirlerinin başlangıcı
Siyasi Düşüncede:
Türk liberalizminin öncüsü
Meşrutiyet fikrinin yayılmasına öncülük etti
Jön Türklere ilham verdi
İttihat ve Terakki hareketini etkiledi
Günümüzde:
Lise ders kitaplarında yer alır
Şiirleri ezberletilir
Tiyatroları sahnelenir
Anma törenleri düzenlenir
İlginç Bilgiler
"Vatan Yahut Silistre"yi 3 günde yazdı
Oyunun ilk temsilinde halk ayakta alkışladı
18 yıl sürgünde yaşadı
5 dil biliyordu
Voltaire ve Montesquieu’yu çevirdi
Ölümünden sonra "Şair-i Vatan" unvanı verildi

Ünlü Sözleri

"İnsana hürriyet kadar ulvi bir nimet yoktur."
"Vatanî hiss-i muhabbet bizde pek zayıftır, fakat yoktur denilemez."
"Halkı hakikaten idare eden onun reyi, sevk eden onun ihtirasatıdır."
"Hakk-ı hürriyet-i şahsiye, müsavat-ı hakukiye, müsavat-ı siyasiye, hürriyet-i efkar."

Etkisi

Genç Türkler:
II. Meşrutiyet’i hazırlayanlar
İttihat ve Terakki mensupları
Fikirlerinden beslendiler

Cumhuriyet Dönemi:
Atatürk’ün takdir ettiği isim
Vatan ve hürriyet temaları devam etti
Milli edebiyata geçiş sağlandı

Eserleri
Tiyatro: 6 eser
Roman: 2 eser (biri yarım)
Şiir: Çok sayıda kaside ve şiir
Makale: 100’lerce siyasi ve edebi yazı
Çeviri: Montesquieu, Rousseau, Voltaire eserlerinden

Namık Kemal, Osmanlı’da modern fikirlerin yayılmasında, meşrutiyet mücadelesinde ve Türk edebiyatının gelişmesinde çok önemli rol oynamış; "Vatan Şairi" olarak Türk milletinin kalbinde taht kurmuştur. Eserleri ve fikirleri, Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde de etkili olmuştur.